10 października 2017

Informacja w sprawie działalności stowarzyszeń i innych organizacji na terenie szkół

Szanowni Państwo Dyrektorzy,

W związku ze zmianą stanu prawnego z dniem 1 września 2017 r., pragnę przypomnieć Państwu, że zasada apolityczności szkoły, wyrażona dawniej w art. 56 Ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, Dz. U. z 2016 r. poz. 1943 t. j. ze zm., została utrzymana w obecnie obowiązującym systemie prawnym – ujęta jest w art. 86 Ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe, Dz. U. z 2017 r., poz. 59 ze zm.

Zgodnie z powołanym przepisem, w szkole i placówce mogą działać, z wyjątkiem partii i organizacji politycznych, stowarzyszenia i inne organizacje, a w szczególności organizacje harcerskie, których celem statutowym jest działalność wychowawcza albo rozszerzanie i wzbogacanie form działalności dydaktycznej, wychowawczej, opiekuńczej i innowacyjnej szkoły lub placówki. Podjęcie działalności w szkole lub placówce przez takie stowarzyszenia lub inne organizacje, wymaga uzyskania zgody dyrektora szkoły lub placówki, wyrażonej po uprzednim uzgodnieniu warunków tej działalności oraz po uzyskaniu pozytywnej opinii rady szkoły lub placówki i rady rodziców. Jedynie w szkołach i placówkach, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 83 ust. 6 Prawa oświatowego, oraz w szkołach i placówkach, w których nie utworzono rady szkoły lub placówki, nie stosuje się wymogu uzyskania pozytywnej opinii odpowiednio rady szkoły lub placówki i rady rodziców.

Aktualność zachowuje tym samym stanowisko doktryny, zgodnie z którym zakaz działalności partii i organizacji politycznych w szkole (placówce) jest zakazem bezwzględnym. Nie może on być uchylony – w ogóle i pod żadnym pretekstem – za zgodą dyrektora szkoły wydaną w trybie art. 56 ust. 2 (obecnie – art. 86 ust. 2 Prawa oświatowego). Szkoła (tak jak i zakład pracy) ma być w demokratycznym państwie prawnym instytucją światopoglądowo i politycznie neutralną. Nie znaczy to, że nie jest możliwe przekazywanie uczniom wiedzy na temat zasad funkcjonowania życia politycznego, powinno się to jednak odbywać tylko w formach przewidzianych i dopuszczonych podstawą programową kształcenia ogólnego oraz realizowanym programem nauczania, w ramach zajęć lekcyjnych prowadzonych przez przygotowanego do tego nauczyciela i w sposób niefaworyzujący żadnego ugrupowania ani opcji politycznej (tak: Pilich M., Ustawa o systemie oświaty. Komentarz. Wyd. VI, publ. LEX 2015).

Jak wynika z powyższego, działania polegające na wykorzystywaniu instytucji szkoły do kolportowania informacji o manifestacjach politycznych określonych partii czy organizacji politycznych, a wręcz zachęcania do udziału w nich, są nie do zaakceptowania w obowiązującym stanie prawnym.

W zakresie działalności stowarzyszeń i innych organizacji, a w szczególności organizacji harcerskich, których celem statutowym jest działalność wychowawcza albo rozszerzanie i wzbogacanie form działalności dydaktycznej, wychowawczej, opiekuńczej i innowacyjnej szkoły lub placówki, niezbędne jest ścisłe przestrzeganie procedury określonej w art. 86 ust. 2 Prawa oświatowego, z zastrzeżeniem ust. 3 powołanego przepisu. Dyrektor szkoły, przed wyrażeniem ewentualnej zgody na działalność stowarzyszenia lub innej organizacji, powinien uzgodnić warunki tej działalności oraz uzyskać pozytywną opinię rady szkoły lub placówki i rady rodziców.

Brak wymaganych, pozytywnych opinii stanowi poważne uchybienie obowiązkom dyrektora wynikającym z przepisów prawa, które może rodzić skutki zarówno służbowe, jak i być podstawą różnych roszczeń oraz niepokojów w społeczności szkolnej.

Z tych też przyczyn Małopolski Kurator Oświaty zwraca się o ścisłe respektowanie wskazanych przepisów.

 

Małopolski Kurator Oświaty
Barbara Nowak