Małopolski Konkurs Geograficzny
dla uczniów szkół podstawowych województwa małopolskiego w roku szkolnym 2020/2021

Zakres wiedzy i umiejętności wymaganych na poszczególnych etapach 
konkursu i wykaz literatury obowiązującej uczestników 
oraz stanowiącej pomoc dla nauczyciela

I. Tematyka konkursu: „Świat i Polska – przyroda, społeczeństwo, gospodarka".
Cele konkursu:
•	popularyzacja geografii wśród uczniów,
•	rozwijanie u uczniów zainteresowania geografią,
•	doskonalenie umiejętności samodzielnego wyszukiwania informacji geograficznych (wraz z ich selekcją i analizą) z wykorzystaniem różnych źródeł informacji,
•	kształtowanie umiejętności posługiwania się mapą (wraz z jej interpretacją),
•	poszerzenie wiedzy o Polsce i o wybranych kontynentach świata (Afryce, Azji, Australii i Oceanii),
•	doskonalenie umiejętności rozwiązywania zadań problemowych oraz krytycznego myślenia,
•	promowanie uczniów o zainteresowaniach geograficznych,
•	kształtowanie umiejętności wykorzystania wiedzy i umiejętności geograficznych w życiu codziennym.

II. Zakres wymaganej wiedzy i umiejętności uczestników
Uczestnik konkursu powinien wykazać się wiadomościami i umiejętnościami z zakresu geografii świata, ze szczególnym uwzględnieniem Azji, Australii i Oceanii, Afryki oraz regionów geograficznych Polski, które określono w Rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 lutego 2017 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym, kształcenia ogólnego dla branżowej szkoły I stopnia, kształcenia ogólnego dla szkoły specjalnej przysposabiającej do pracy oraz kształcenia ogólnego dla szkoły policealnej (Dz. U. z 2017 r., poz. 356 z późn. zm.). Ponadto uczeń jest zobowiązany zapoznać się z literaturą, która została wskazana w niniejszym informatorze konkursowym.

Na każdym etapie konkursu uczestnik powinien wykazać wiedzę i umiejętności z zakresu:
•	posługiwania się różnymi źródłami informacji geograficznej (tj. mapy, fotografie, rysunki 
i wykresy, dane statystyczne, teksty źródłowe itp.),
•	posługiwania się terminologią geograficzną,
•	wykonywania obliczeń z zakresu podstaw kartografii,
•	określania położenia i rozpoznawania na mapach elementów geograficznych,
•	interpretacji map ogólnogeograficznych i tematycznych, sporządzonych w różnych skalach,
•	identyfikacji związków przyczynowo-skutkowych w środowisku geograficznym Azji, Australii 
    i Oceanii, Afryki i Polski.

ETAP SZKOLNY
Etap szkolny obejmuje zagadnienia dotyczące środowiska przyrodniczego Afryki, Australii i Oceanii oraz Azji (z uwzględnieniem granic, linii brzegowej, określania współrzędnych geograficznych oraz  rozciągłości południkowej i równoleżnikowej kontynentów), walory i atrakcje turystyczne w Polsce, a także znajomość mapy ogólnogeograficznej Afryki, Azji, Australii i Oceanii oraz Polski.

Treści poszerzone
Woda i lasy bogactwem naturalnym Polski. 

ETAP REJONOWY
Etap rejonowy obejmuje tematykę z etapu szkolnego oraz zagadnienia dotyczące społeczeństw (ludności) Azji (ze szczególnym uwzględnieniem Japonii, Chin, Indii, Bliskiego Wschodu), Afryki (ze szczególnym uwzględnieniem Etiopii i Kenii) oraz Australii i Oceanii.

Treści poszerzone 
Człowiek a środowisko przyrodnicze (niekontrolowane wykorzystanie zasobów środowiska, globalne wahania klimatyczne).

ETAP WOJEWÓDZKI
Etap wojewódzki obejmuje tematykę z etapu szkolnego i rejonowego oraz gospodarkę (rolnictwo, przemysł i usługi) Azji (ze szczególnym uwzględnieniem Japonii, Chin, Indii, Bliskiego Wschodu), Afryki (ze szczególnym uwzględnieniem Etiopii i Kenii) oraz Australii i Oceanii.

Treści poszerzone 
Różnorodność walorów i atrakcji turystycznych na wybranych przykładach z Azji, Afryki oraz Australii i Oceanii w oparciu o wskazaną literaturę.
III. Wykaz literatury i stron internetowych, które obowiązują uczestników konkursu oraz stanowią pomoc dla nauczyciela:

ETAP SZKOLNY:

1.	Atlas geograficzny Polska, kontynenty, świat. Szkoła podstawowa, klasy 5-8. Nowa Era Sp. z o. o., Warszawa 2018.  

2.	Atlas geograficzny. Szkoła podstawowa 5-8 klasa. Demart, Warszawa, 2019.
3.	Bartnik A. 2016. Walka o wodę czy walka z wodą. Charakterystyką zasobów wodnych Polski. Geografia w Szkole nr 1(68), 8-13.
4.	Szlajfer F., Zaniewicz Z., Rachwał T., Malarz R. 2018. Planeta Nowa. Podręcznik do geografii dla klasy piątej szkoły podstawowej. Nowa Era Sp. z o.o., Warszawa.
5.	Malarz R., Szubert M., Rachwał T. 2017. Planeta Nowa. Podręcznik do geografii dla klasy siódmej szkoły podstawowej. Nowa Era Sp. z o.o., Warszawa.
6.	Rachwał T., Szczypiński D. 2018. Planeta Nowa. Podręcznik do geografii dla klasy ósmej szkoły podstawowej. Nowa Era Sp. z o.o., Warszawa.
7.	Lechowicz A., Lechowicz M., 2018. Geografia. Podręcznik. Szkoła podstawowa. Klasa 5. Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne S.A., Warszawa.
8.	Głowacz A., Lechowicz M., Stankiewicz P., Lechowicz A. 2017. Geografia. Podręcznik. Szkoła podstawowa. Klasa 7. Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne S.A., Warszawa.,
9.	Lechowicz A., Lechowicz M., Stankiewicz P., Głowacz A. 2018. Geografia. Podręcznik. Szkoła podstawowa. Klasa 8. Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne S.A., Warszawa.
10.	Trojan K. 2018. Korona Gór Polski – 29 szczytów na Wakacje. Geografia w Szkole, 3(70), 10-15.
11.	Trojan K. 2018., Zasoby i znaczenie lasu w gospodarce narodowej. Leśne bogactwo Polski. Geografia w Szkole 3(70), 4-8.
12.	https://encyklopedia.pwn.pl (hasła odnoszące się do problematyki konkursu).

ETAP REJONOWY:
Literatura wskazana w etapie szkolnym oraz:

1.	Rocznik statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej 2019. Główny Urząd Statystyczny, Warszawa, 2019.
https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/roczniki-statystyczne/roczniki-statystyczne/rocznik-statystyczny-rzeczypospolitej-polskiej-2019,2,19.html  Dział XXVII: tab.1(590) str. 746; tab.2(591) str. 747; tab3(529) str. 748;  tab.7(596) str. 755; tab.8(597) str. 755.

2.	Trojan K. 2016. Między gospodarką a ekologią. Globalne skutki niekontrolowanego wykorzystania zasobów środowiska. Geografia w Szkole3(68), 4-7.
http://m.publio.pl/files/samples/cd/36/2e/142145/Geografia_w_Szkole_Czasopismo_dla_Nauczycieli_3_demo.pdf 

3.	Trojan K., 2016. Między gospodarką a ekologią. Geografia w Szkole, 3(68), 4-7.

4.	Trojan K. 2018. Z globalnego ocieplenia w ochłodzenie? Geografia w Szkole, 6(70), 4-8.

ETAP WOJEWÓDZKI:
Literatura wskazana w etapie szkolnym i rejonowym oraz:

1.	Cienkus T., Szumieł J. 2007. Zielony raj. Poznaj Świat nr 1.
https://www.poznaj-swiat.pl/artykul,zielony_raj,530 

2.	Dziadek M. 2018. Ladakh – na dachu świata. Geografia w Szkole, 6(70), 18-21.

3.	Król B. 2013. Klejnot Nilu. Poznaj Świat, nr 7.
https://www.poznaj-swiat.pl/artykul,Klejnot_Nilu_-_Bartosz_Krol,1102 

4.	Legieć M., 2016. Powrót do Edenu. Poznaj Świat, nr 3.
https://www.poznaj-swiat.pl/artykul,Powrot_do_Edenu_-_Marta_Legiec,2081

5.	Milcarz A. 2005. W płynącej wiosce. Trzy tygodnie na rzece Kongo. Poznaj Świat.
https://www.poznaj-swiat.pl/artykul,w_plynacej_wiosce,190 

6.	Milewski P. 2015. Wyprawa po wschód słońca. Poznaj Świat, nr 10.
https://www.poznaj-swiat.pl/artykul,Wyprawa_po_wschod_slonca_-_Piotr_Milewski,1960 

7.	Muszyński A., Buraczyńska M. 2019. Jedno państwo, wiele światów. Poznaj Świat, nr 7.
https://www.poznaj-swiat.pl/artykul,jedno_panstwo_wiele_swiatow,2994

8.	Owsiany T. 2016. Kogel-mogel dla każdego. Poznaj Świat, nr 10.
https://www.poznaj-swiat.pl/artykul,Kogel-mogel_dla_kazdego_-_Tomasz_Owsiany,2281 

9.	Tomalik M. 2012. Magnetyczna rafa. Poznaj Świat, nr 10.
https://www.poznaj-swiat.pl/artykul,Magnetyczna_rafa_Marek_Tomalik,792

10.	Wrona J., 2016. Pekińskie migawki.  Geografia w Szkole, 5(68), str. 8-11.

11.	Wrona J. 2017. W kraju piramid i Sfinksa. Geografia w Szkole, 6(69), 8-12.